2953 keer gelezen

Door: Redactie

Negen jaar en een avond

Negen jaar en een avond wachten. Dat was wat ik dacht onderweg toen ik die nacht weer naar huis ging. Met moeite beantwoordde ik de vragen van mijn vriend Yidir. Ik had geen zin om te praten. Ik wilde het liefst schreeuwen, vloeken. Alleen kwamen de woorden niet verder dan mijn keel. Onderweg kreeg ik het gevoel dat ik was ontsnapt. Van wat, weet ik niet. Misschien wel van het gegeven dat ik in mijn bestaan toevallig een Amazigh ben. De weg terug was lang en in mijn gedachten spoelde ik het scenario van de afgelopen dag weer terug. Ik voelde me vermoeid en misselijk. Woede en vreugde streden tegen elkaar in mijn hart. Ik zou die avond makkelijk kunnen vergeten, alleen wist ik niet hoe ik dat moest doen.

Ik zag de schaduwen van Engelen en duivels voor mij dansen. Het wraakgevoel die in mij opdook toen ik dacht aan het feit dat we na negen jaar eindelijk een feest op onze manier konden vieren. Eindelijk wraak nemen op een tijd van onderdrukking en een vergeten geschiedenis. Het liefst schreeuwde ik de naam van Abdeslam uit die zelfs de Middelandse Zee zou doen trillen. Ik had alles van die avond verwacht, ik had alleen niet verwacht dat ik met een gebroken hart naar huis zou keren. Misschien was de teleurstelling extra groot omdat ik nog nooit in mijn leven zo erg in iets geloofde als in die avond. Misschien was ik wel zo blij dat ik opeens boos op mezelf werd.

Terug naar eerder op de dag. Het moment dat ik onderweg was naar de Melkweg, de plek waar Imetlaa na negen jaar eindelijk haar CD aan het publiek mocht presenteren. Wat was ik dolblij. Ik wist dat ook ik op een plek zou gaan staan waar eerder bekende artiesten uit de hele wereld hebben gestaan. Ik was blij om wraak te nemen op de oude DBS (een oude belabberde oefenruimte in Utrecht waar Imetlaa in haar beginjaren vaak repeteerde). Ik was blij omdat we eindelijk de oorlog tegen stress, moeite en problemen gewonnen hadden. De inzet werd dus beloond.

De leden van Imetlaa waren zichtbaar ge?motioneerd. Je kon zien dat de groep alles heeft gedaan voor de strijd die het heeft geleverd om zo ver te komen, alleen leek niemand stil te hebben gestaan bij de emoties van de groepsleden. Waarom zou men dat ook doen, zul je denken. De muziek van Imetlaa galmt immers van Las Palmas tot Amsterdam en toekomst heeft dorst naar meer van hun muziek. Een toekomst die niets dan Glorie verwacht. Ik wilde stiekem foto?s maken voor iedereen, ik wilde foto?s nemen van het podium, van backstage. Deze mijlpaal wilde ik op beeld vastleggen. Maar toen het moment daar was, kon ik het niet meer, iets leek mijn toestel te wurgen.

Om 15:00 kwam ik aan in de Melkweg. George en Dominique, twee hoornspelers, zaten op de grond te lachen en te praten met elkaar. Ik hoorde -niet lang nadat ik ze zag- dat ze bij de groep horen, hetgeen mij erg verrastte. Ik wist namelijk niet dat Imetlaa ?naast een Palestijnse twee Darija-sprekende bandleden- nu ook twee Nederlanders bij de Amazighband horen.
Mimoun Himmit begeleidde de twee nieuwe bandleden tijdens de repetitie van de nummers die de band later die avond ten gehore zou brengen aan het publiek. De presentatie zou pas om 21:30 beginnen, maar om 15:00 waren ze al aan het repeteren! Waarom zo vroeg? ?Zo kunnen we elkaar leren kennen en aanvoelen,? antwoordden de twee Nederlandse mannen. Mooi! Zo kan integratie dus ook, zonder bemoeienis van een Wilders of een Ayaan Hirsia Ali.




Ik kwam de bandleden een voor een tegen.

Eerst de man die niets anders kan dan breed lachen met zijn vrolijke uitstraling. Hij wist goed wat hem die avond te wachten stond. Hij had er duidelijk veel zin in; iedereen die hij tegenkomt wordt omhelst. Ik kon zien dat hij de warmte van zijn vreugde met iedereen wilde delen. Negen jaar lang was hij zuinig met het tonen van zijn emoties en sloot hij zich af in zijn gedachten. Vandaag was hij eindelijk vrij. Vandaag besefte hij wat hij al die tijd op zijn schouders droeg. Maar nu hij in de Melkweg stond wist hij dat het moment daar was. Wat is het toch mooi om vrij te zijn!

Mustapha Ahrouch: Baaaaz d ammeqran! Onze uitvinder van het woord ?adjunist? dat aan ons Amazigh woordenboek toegevoegd zou moeten worden! S tudart ...tannemirt!!

Dan kom ik de drummer van de band tegen. Hij bewoont de kasteel in een plaats die al veel bekende Riffijnse artiesten heeft voortgebracht, en dat kan alleen de plaats Azghenghan zijn. Als Azghenghan een koninkrijk zou zijn, dan was deze charmante man zeker onze prins. De drummer bezit de duurste gevoelswinkel ter wereld. Hij betaalt met maar liefst 100 hartslagen voor een slag op de snaar of base. Zijn glimlach tijdens het spelen verraad zijn liefde voor het drumstel, zijn talent om de zaken precies op de juiste plek in te schatten en zijn inzet om het Amazigh geluid tot een nieuwe dementie te brengen.

Hassan Touh: Mi hirmano a de lente. Hasta la oltima diya del la vida. Bravo!

Even later zag ik de adelaar die verdwaald is in zijn bestaan. Met zijn scherpe blik en zijn mysterieuze handen schoof hij de pijn van zijn gewonde land Palestina even opzij. Met zijn muziek brengt hij een vredesbrief over aan de wereld. Misschien heeft Imetlaa zijn brief ontvangen en heeft hij rust en vrede bij zijn vrienden van Imetlaa gevonden, een veilige huis waar hij zichzelf kan ontwikkelen en waar hij altijd op terug kan vallen.

Mohamad Yousif: Salam! En shoukran voor alles wat je doet!

Toen kwam een man binnen met zijn zoon Redouan. Zijn hart is breder dan zijn borstkas, vooral omdat hij weet wat hij wilt. Ook hij komt uit het kasteel van Azghenghan. Hij is als een architect die wonderen bouwt zonder er materiaal voor te gebruiken. Zijn kracht ligt in zijn hart en zijn ogen vertellen meer over intu?tie dan over gevoel, ze vertellen meer over doen dan over denken. Een denkmachine die stapjes naar voor bouwt en het verleden met zijn kundigheid versiert.

Ahmed Oujnan: Ayuuuuuuuuuuuuz s tudart! Tannemirt!

Liggend op een bankstel staarde hij naar het plafond. Zijn krukken rustten naast hem tegen de bank. Ik stond in de deuropening en wist niet goed hoe ik hem moest benaderen, het Thmazight spreekt hij niet. Het is een man die veel pijn heeft gekend, maar het enige wat niet te verslaan is in een mens, is zijn geloof in wat hij doet. Zijn oprechte glimlach dwingt de wereld om hem te respecteren. Maar bij hem gaat dat respect verder. Hij heeft van muziek zijn slavin gemaakt. Hij legt zijn gevoel in elk instrument dat je hem geeft. Alle instrumenten kennen hem en hij kent de hele wereld. Wat wil je nog meer?

Hakim: Choukran, en dat meen ik uit de grond van mijn hart.

Hij is jong, open, lief en vriendelijk. Ik ken hem van toen hij nog een klein ventje was. Zijn familie ken ik goed, ik kwam regelmatig bij hen op bezoek; zijn hele familie is bedreven in kunst en muziek. Mensen die de bands Ismailia en El Kazar kennen, weten waar ik het over heb. Zelfs de theeglazen in hun huis maken muziek. Van grootouders tot kleinkinderen; iedereen is in die familie opgegroeid met respect voor andere talen en culturen. Het is misschien een van de redenen dat ze altijd bekende en onbekende groepen gesteund hebben, of het nou Rai, Chaabi, Nederlandstalige muziek of Amazighmuziek is.

Hatim Lekhlifi: Chapeau! Niet alleen voor jou maar voor de hele familie Lekhlifi.

Als ik alleen ben voel ik me vrij, maar ben ik met hem dan voel ik mij n?g vrijer. Ik ken hem al 13 jaar. Hij was toen nog maar een kleintje, maar wat is ?klein? in een muziekwereld waarin je een oom hebt die Lwalid Mimun heet? Ik heb hem ontvoerd zodat hij ook een bijdrage kan leveren op een ander cultureel vlak dan muziek, maar die hetzelfde menselijke doel dient. Hij verzorgt namelijk naast zijn muziek bij Imetlaa, ook het licht en geluid voor mijn theaterstukken. Het woord ?nee? komt niet voor in zijn vocabulaire. Hij durfde het aan om mij te blijven helpen zodat het nu voelt alsof hij een deel van mijn leven is geworden. Hij geeft me een veilig gevoel, overal waar ik hem mee neem, van Gran Canaria naar Barcelona ... van Frankfurt naar Bruxelles. Ook hij komt uit het kasteel van Azghenghan. Dus laat mensen dat vooral niet vergeten! Hij is een inspiratie voor Lwalid Mimun, Adrar n Yecsan en zijn huidige woonplaats Utrecht.

Karim Haddouch: Love forever! Ak ayi ak idec di tiri nnec. Ayuz!

Hij is een fenomeen of wij het nou willen of niet. Hij is een ijzeren man. Hij heeft de wereld onder zijn rolstoel gestoken en heeft diezelfde wereld voor zijn gitaar laten buigen. Hij speelt op twee gitaren tegelijkertijd; een in zijn handen en de andere op zijn lippen. Het is dat hij blank is, anders had ik gezegd dat hij BB King is. Maar een kleur bepaalt nooit wat je in je hart hebt en daarom is hij voor mij t?ch mijn BB King. Misschien is hij zelfs meer dan BB King want deze was vooral rijk in zijn vermogen en mijn BB King is rijk in zijn hart. Ik noem hem mijn BB King omdat hij ook uit Azghenghan komt, en niet uit de VS.

Mimoun Himmit: I don?t have much words for you, all I can say is ayuz! Tannemmirt voor alles!

Dan de laatste man van de band. Hij ?liegt? vaak, hij slaapt niet, hij geniet niet. Hij leeft met pijn en zorgen, hij neemt al je problemen over opdat je het zelf makkelijk krijgt. Hij denkt altijd op de eerste plaats aan anderen. Pijn en zorgen pikt hij van je af en bewaart het in zijn ziel. Hij heeft het gevoel dat hij geboren is om mensen gelukkig te maken, dat is ook de reden waarom ik hem Sint Yuba noem. Ik ken hem nu al dertien jaar maar de dag dat ik hem ontmoette is als de dag van gisteren: hij blijft onveranderbaar. Hij weigert om te veranderen, hij legt de meetlat voor zijn doel altijd een stapje hoger dan de rest. Dit zag ik voorheen vaak als een slechte eigenschap, maar zolang hij erin geloofde dan had ik dat te accepteren. Hij heeft alles uit de kast getrokken om te staan waar hij nu staat, hij droeg meer zorgen en verantwoordelijkheid dan zijn hart aankon, maar hij bleef ondanks alles altijd lachen. Dat is ook wat ik bedoel wanneer ik zeg dat hij ?liegt?. Hij kan niemand te kwetsen, dat is zijn lot en dat heeft hij ook geaccepteerd. Tot diep in de nacht achter zijn PC, vroeg opstaan, vergeten om te eten, vergeten om te leven: dat was zijn programma, dat was zijn leven. Een moeilijke persoonlijkheid omdat hij niets vertrouwt tot hij alles ziet en nauwkeurig bekijkt. Ik mocht hem eerst als een goede vriend, toen als een broer en nu beschouw ik hem als een held. Zijn naam heb ik in mijn agenda veranderd van Mohamed naar Mohand (een bekende Riffijnse verzetsheld), en in mijn wereld noem hem Sint Yuba.

Mohammed Allati (Mohand/Sint Yuba): Alles vijftien! Meer durf ik niet te zeggen ... ayuz!

Dan het publiek dat ?voor een klein deel van het publiek- ook de reden is van mijn teleurstelling en boosheid.

Toen ik aankwam merkte ik op dat het een mooie dag was. Het weer was prachtig, alsof de natuur de bereidheid van Imazighen om te komen wilde uittesten. Tijdens mijn dienst was ik ook nieuwsgierig naar de mensen die er (of juist niet) aanwezig waren. Gelukkig moest ik bij elke stap die ik in de Melkweg zette, steeds mijn hand uitsteken of iemand omhelzen om bekenden te begroeten. Er waren mensen die 4000 km hadden afgelegd om helemaal uit Grand Canaria te komen. Zij hadden Imetlaa het jaar daarvoor al uitgenodigd voor een spetterend concert, dus zij wisten dat het de moeite waard was om er 4000 km voor af te reizen. Tussen de optredens door zag ik meisjes dansen en jongeren genieten van de optredens. Dit deed mij goed om te zien, en ik kreeg weer het gevoel dat het Tmazight zeker een toekomst heeft in Nederland. Ik zag mensen die mij blij maakten door hun aanwezigheid. Ik had niks anders van ze verwacht, ik ken ze en ik wist dat ik op ze kon rekenen. Deze mensen noem noem ik wol, wol maakt namelijk geen geluid, en deze mensen komen zonder aandacht te trekken en zo gaan ze ook weer weg. De namen van deze mensen hoef ik niet te noemen. Ik zag ook onschuldige gezichten die graag tot het eind gebleven waren voor de muziek, maar bij wie het alarm van de vertrekkende trein, roet in het eten gooide.

Naast dit beschaafde gezelschap heb ik ook trieste dingen gezien. Zo zag ik dat sommigen alleen waren gekomen omdat ze gezien moesten worden. Ze dachten dat men een urar hield en dat men nog in de tijd van abarrah leven. Ze hadden waarschijnlijk verwacht dat iedereen persoonlijk door Imetlaa op het podium geroepen zou worden zodat hun leven verheerlijkt kon worden. Er waren zelfs mensen die Imetlaa ?shit? noemden omdat ze niet opgeroepen waren, anderen vonden weer dat er meer over hen verteld moest worden op het podium dan hun naam alleen. A yemma , yemma, yemma.

Ik heb het dan nog alleen over de mensen die aanwezig waren. Deze mensen lieten zich tenminste zien. Wat kan ik zeggen over sommige lieden die op deze belangrijke dag liever een terrasje prefereerden om naar de achterwerken van lekkere meisjes te staren dan dat ze Imetlaa in de Melkweg te steunen. Ik miste zoveel mensen op het feest die er hadden moeten zijn, dat ik het zelf niet eens kon geloven. Zoveel mensen uit mijn kennissenkring die verspreid over het hele land wonen. Jammer dat het mooie weer die dag belangrijker voor ze was dan het Amazigh principe. Misschien dachten ze dat het feest alleen voor Imetlaa was en gingen ze voorbij aan het principe dat ze door hun aanwezigheid niet alleen Imetlaa, maar ook het Tmazight steunen. Ik kon niemand dwingen, dat recht heb ik ook niet, maar ik had wel het recht om erg teleurgesteld en boos naar huis te gaan. Als ik ooit macht krijg dan zal ik in ieder geval drie marabouts bouwen:

Sint Yuba : voor muzikanten, kunstenaars en de liefhebbers van hun werk
Sint Heineken : voor degenen die bier boven alles zetten.
Santa Pamila : voor degene die van maat XL houden .

Dat waren mijn woorden voor 9 jaar en een avond. De leden van Imetlaa hebben 9 jaar van hun leven opgeofferd in de hoop dat ik ze een avond teruggeef. Dat heb ik ook met trots en respect gedaan. Mijn dank gaat uit naar iedereen die mee geholpen heeft, mijn hoop gaat uit naar een mooie toekomst voor Imetlaa, mijn medelijden gaat uit naar liefhebbers van de heer Heineken en mevrouw Pamela XL .

Tanemmirt
Ayned